વિશાખાપટ્ટનમ આઈટીઆઈ ક્લસ્ટરને રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિની મંજૂરી મળી, જેના કારણે તે 60,000 કરોડ રૂપિયાની પીએમ-સેતુ યોજના હેઠળ પ્રથમ કાર્યરત ઉદ્યોગ ભાગીદારી બની
હજીરા,સુરત :રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિ (એનએસસી) એ એક મહત્વપૂર્ણ વિકાસમાં ઉન્નત આઈટીઆઈ મારફતે પ્રધાનમંત્રી કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગારક્ષમતા ઉન્નયન યોજના (પીએમ-સેતુ) હેઠળ આર્સેલર મિત્તલ નિપ્પોન સ્ટીલ ઇન્ડિયા (એએમ/એનએસ ઇન્ડિયા) અને તેમના શૈક્ષણિક ભાગીદાર ન્યૂ એજ મેકર્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (નેમટેક) દ્વારા આંધ્ર પ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમ આઈટીઆઈ ક્લસ્ટર માટે રજૂ કરાયેલ વ્યૂહાત્મક રોકાણ યોજના (એસઆઈપી)ને મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી પીએમ-સેતુ હેઠળ મંજૂર થનાર પ્રથમ વ્યૂહાત્મક રોકાણ યોજના છે અને તેની સાથે જ આંધ્ર પ્રદેશ આ યોજના હેઠળ ઉદ્યોગ ભાગીદારી અમલમાં મૂકનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.
આ મંજૂરી કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલય (એમએસડીઈ), ભારત સરકાર દ્વારા નવી દિલ્હીના કૌશલ્ય ભવન ખાતે આયોજિત ત્રીજી રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિની બેઠક દરમિયાન આપવામાં આવી હતી. આ સિદ્ધિ પીએમ-સેતુના તે વિઝનને સાકાર કરવાની દિશામાં પ્રથમ મક્કમ પગલું છે, જેના અંતર્ગત સરકારી આઈટીઆઈઓને ઉદ્યોગ સંચાલિત, પરિણામલક્ષી સંસ્થાઓમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવશે. આ પરિવર્તન રાજ્ય સરકારો અને ઉદ્યોગ જગતના મુખ્ય ભાગીદારો વચ્ચેની ગાઢ ભાગીદારી દ્વારા શક્ય બનશે.
શ્રીમતી દેવાશ્રી મુખર્જી, સચિવ, કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલયના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાયેલી આ બેઠકમાં તાલીમ મહાનિદેશાલય (ડીજીટી)ના મહાનિદેશક શ્રી દિલીપ કુમાર અને રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિના સભ્યો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ચર્ચામાં ક્ષમતા નિર્માણ આયોગ (સીબીસી), રાષ્ટ્રીય વ્યાવસાયિક શિક્ષણ અને તાલીમ પરિષદ (એનસીવીઈટી), વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય, ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય, શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય, સહભાગી રાજ્ય સરકારો, હિંદુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (એચએએલ), હીરો મોટોકોર્પ, બજાજ ઓટો, આઈટીસી લિમિટેડ અને આર્સેલર મિત્તલ નિપ્પોન સ્ટીલ (એએમ/એનએસ) ઇન્ડિયા, નેમટેક સહિત ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણી પ્રતિનિધિઓ તેમજ એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેન્ક (એડીબી) અને વર્લ્ડ બેન્ક જેવા વિકાસ ભાગીદારોના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓએ પણ ભાગ લીધો હતો.
આ બેઠકનું એક મહત્વપૂર્ણ પરિણામ આંધ્ર પ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમ આઈટીઆઈ ક્લસ્ટર માટે આર્સેલર મિત્તલ નિપ્પોન સ્ટીલ ઇન્ડિયા દ્વારા રજૂ કરાયેલ વ્યૂહાત્મક રોકાણ યોજનાની મંજૂરી હતું. આ મંજૂરી સાથે આંધ્ર પ્રદેશ પીએમ-સેતુ હેઠળ એન્કર ઇન્ડસ્ટ્રી પાર્ટનર (એઆઈપી)ને સામેલ કરનાર પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે, જે યોજના હેઠળ કલ્પાયેલ ઉદ્યોગ-આધારિત હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડલના સંચાલનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.
વિશાખાપટ્ટનમ ક્લસ્ટરને મળેલી મંજૂરી ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓને ઉદ્યોગ સંચાલિત, પરિણામલક્ષી સંસ્થાઓમાં પરિવર્તિત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે, જે કાર્યબળની બદલાતી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવામાં સક્ષમ બનશે. આ પ્રસ્તાવની સફળ મંજૂરી અન્ય રાજ્યો માટે એક આદર્શરૂપ બનશે, જે વ્યાવસાયિક શિક્ષણ અને તાલીમમાં ઉદ્યોગની ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા માંગે છે અને દેશભરમાં પીએમ-સેતુ પહેલોના અમલીકરણને વેગ આપવા ઇચ્છે છે.
રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિએ સહભાગી રાજ્યોમાં પીએમ-સેતુના અમલીકરણની એકંદર પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી અને ઉદ્યોગની ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા, સંસ્થાકીય શાસનમાં સુધારો કરવા, વિશેષ હેતુ વાહકો (એસપીવી)ની નાણાકીય સ્થિરતા વધારવા અને યોજના હેઠળની યોજનાઓના સંચાલનમાં ગતિ લાવવાના હેતુથી નીતિ અને અમલીકરણ સંબંધિત પગલાંઓ પર વિચારવિમર્શ કર્યો હતો.
આ ચર્ચાઓનો મુખ્ય હેતુ ઉદ્યોગ-આધારિત શાસન વ્યવસ્થાને આગળ ધપાવવાનો, પરિણામ આધારિત કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ઉદ્યોગ, રાજ્ય સરકારો તથા તાલીમ સંસ્થાઓ વચ્ચેની ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હતો, જેથી ભારતની વ્યાવસાયિક શિક્ષણ અને તાલીમ વ્યવસ્થા ઉભરી રહેલી ક્ષેત્રીય માંગ અને ભવિષ્યની કાર્યબળ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરી શકે.
પીએમ-સેતુ ભારત સરકારની એક મુખ્ય પહેલ છે. તેનો કુલ બજેટ 60,000 કરોડ રૂપિયા છે અને તેનો હેતુ ઉદ્યોગ-આધારિત હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડલ દ્વારા 1,000 સરકારી આઈટીઆઈઓનું આધુનિકીકરણ કરવાનો છે. આ યોજનાનું લક્ષ્ય માળખાકીય સુવિધાઓનું આધુનિકીકરણ, ઉદ્યોગ સાથેના જોડાણને મજબૂત બનાવવું, રોજગારીની તકોમાં વધારો કરવો અને ઉચ્ચ વિકાસ ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં રાષ્ટ્રીય શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો (એનસીઓઈ) સ્થાપિત કરવાનો છે. આ યોજના દ્વારા મજબૂત સરકાર-ઉદ્યોગ ભાગીદારીના માધ્યમથી અદ્યતન ઉત્પાદન અને ઉભરતી ટેક્નોલોજી માટે તૈયાર ભવિષ્યલક્ષી કાર્યબળનું નિર્માણ કરવામાં આવશે.
32 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ તેમની રાજ્ય સંચાલન સમિતિઓની રચના કરી લીધી છે અને 12 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ મુખ્ય ઉદ્યોગ ભાગીદારોની પસંદગીમાં ઉદ્યોગની ભાગીદારી આમંત્રિત કરવા માટે દરખાસ્તો મંગાવી છે, જેમાંથી અનેક આગામી અઠવાડિયામાં અંતિમ સ્વરૂપ પામશે. ત્યારે પીએમ-સેતુ સંપૂર્ણ ઉદ્યોગ-આધારિત અમલીકરણ તબક્કાની પગથિયાં પર ઉભું છે. રાજ્ય-ઉદ્યોગ પરામર્શોની મજબૂત શ્રેણી, જેના અનેક તબક્કા પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે અને આગામી અઠવાડિયામાં અનેક વધુ તબક્કા યોજાનાર છે, ઉદ્યોગ હિતો અને રાજ્યની તૈયારી વચ્ચે વધતા સંકલનને દર્શાવે છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંકલિત રીતે કાર્ય કરી રહી છે કે પ્રારંભિક સિદ્ધિઓથી પ્રાપ્ત થયેલી ગતિને જમીનસ્તરે યોજનાઓના અમલીકરણમાં ઝડપથી રૂપાંતરિત કરી શકાય અને ઉદ્યોગ ભાગીદારી દેશભરમાં વ્યાપક સ્તરે આઈટીઆઈ પરિવર્તનને વેગ આપવા માટે તૈયાર છે. આગામી મહિનાઓમાં રાષ્ટ્રીય સંચાલન સમિતિ દ્વારા વધુ વ્યૂહાત્મક રોકાણ યોજનાઓને મંજૂરી મળવાની અપેક્ષા છે, જે વિકસિત ભારત 2047 માટે પરિવર્તિત વ્યાવસાયિક શિક્ષણ અને તાલીમ પ્રણાલીનો માર્ગ મોકળો કરશે.